EPISTOLA Ad Petrum panormitane ecclesie Thesaurarium de calamitate
sicilie.
Ve tibi Cathaniensium civitas, que adversantem toties experta fortunam nullis unquam cladibus
eius sevitiam mitigare aut compescere potuisti! Nam si veteres annalium
revolvimus ystorias, inveniemus te frequenter et pestilentibus
exhaustam nebulis, et atroci bellorum clade consumptam ignemque in
te aliquotiens de cavernosis Ethne fornacibus in modum fluminis
emanasse.
Quod si nostri temporis mala et que ipsi vidimus volumus
recensere, nuper te vehemens terre motus tantà concussit violentia
ut cunctis ruentibus edificiis haud facile numerabilem utriusque sexus
multitudinem lignorum ac lapidum moles oppresserit. Nunc autem, ut
sic fortune lentescat improbitas, post multa et varia calamitatum genera
turpissime tandem addiceris servituti.
Iam te Siracusana civitas
diuturne pacis pertedeat; iam, si potes, ad bellum tibi vires instaura
et ea qua florere soles eloquentia civium tuorum mentes erige, murorum
ambitum propugnaculis densis attolle et angustum illud spatium quod duobus
portibus interiectum insule tibi nomen invidit, extructis turribus premunire
festina, si forte barbarorum possis incursibus obviare.
Verum ad hoc tibi, pro dolor, vires non suppetunt et conatus tuos tam inopia civium quam
paucitas bellatorum elidunt, servire barbaris heu
Guai a te, città di Catania, che, dopo aver sperimentato tante avversità, non hai mai potuto
mitigare o frenare la sua crudeltà con alcuna calamità! Infatti, se
sfogliamo gli antichi annali, troveremo che fosti spesso sfinita da nebbie
pestilenziali e consumata dalla calamità di guerre atroci, e che il fuoco
era più volte sgorgato dalle fornaci cavernose dell'Etna in forma di fiume.
Ma se volessimo raccontare i mali del nostro tempo, che noi stessi abbiamo
visto, di recente un violento terremoto ti ha scossa con tale violenza che
ha schiacciato un'innumerevole moltitudine di entrambi i sessi, con il peso
di legna e pietre, in tutti gli edifici crollati.
Ma ora, affinché la malvagità della fortuna possa così essere mitigata, dopo
molte e varie calamità sei infine ridotta in schiavitù in modo vergognoso.
Ora possa la città di Siracusa farti godere a lungo della pace; ora, se puoi, raccogli le forze
per la guerra e con quell'eloquenza in cui sei solito fiorire, solleva gli
animi dei tuoi cittadini, innalza il perimetro delle mura con fitti bastioni
e affrettati a fortificare quello spazio angusto che, tra due porti, si
chiama isola, costruendo torri, se forse puoi resistere alle incursioni dei barbari.
Ma per questo, purtroppo, non hai le forze, e i tuoi sforzi sono vanificati sia dalla mancanza di
cittadini che dal numero esiguo di guerrieri. Ahimè, servire i barbari