Come in tutti gli animali di cui ci nutriamo, anche nel pescespada vi sono delle
parti più pregiate; sapere quali sono e come cucinarli, potrebbe farci fare bella figura con il pescivendolo e
con i nostri ospiti, oltre che con il nostro palato
'A "botta", la "scuzzètta"
e 'u "cutagghiùni",
in òrdini lu mègghiu di 'dd'armàli.
Si 'ntenni 'a "botta" unni curpìu l'arpiùni,
e 'u llanzatùri s'a mància senza sali.
Puru 'a "scuzzètta", pezzu prilibbàtu,
s'a spàrtunu 'nta barca 'i piscatùri:
'a pôi truvàri si ssî raccumannàtu,
oppùru si facìsti un gran favùri.
Si t'arritròvi 'nta 'ssi furtunàti,
fatti 'na delicàta ghiotticèdda:
dû càppiri di Lìpari, salàti,
'n'alìva di sammùra e 'a cipuddèdda.
Tuttu dusàtu, senza esaggeràri,
tèniti arrèti cu li cundimènti,
làssicci 'u gustu chi ci desi 'u mari; e statti attèntu alli svenimènti!
Discùssu a parti fa lu "cutagghiùni";
'ssa parti la truvàmu facilmènti,
'a genti non s'accàtta, havi raggiùni,
c'è pocu 'i masticàri sutta ê denti !
Ma si t'abbàsta l'arma di pruvàri,
fattìllu cull'agghiùzzu e 'u pumadòru:
â marinàra inzòmma l'hâ manciàri; e dopu cunta 'i morti quantu foru !
Ora arristàu ‘u pisci tuttu sanu;
centu chilàzzi ‘i pisci ittàtu ddà;
'a genti fa signàli cu la manu
p'avìri un mossu di "felicità".
Comùnqui non è tuttu di ittàri,
ci sunnu ancòra parti ginirùsi;
gustùsi puru, si sapùti fari:
robba pi li famìgghi numirùsi.
"Caciucavàllu": prima d'u buddìcu,
aùnni lu lattùmi s'allucàu;
è un pezzu duci e tènniru vi dicu,
fossi 'u chiù tènniru pezzu ch'arristàu.
Ci'hâ diri:- Pi favùri, giovanòttu,
siccòmu ora semu tutti espètti,
tàgghilu finu e non ci'annàri stottu,
sinnò non mali pi li cutulètti -.
E chiddu t'arrifìla quattru mmossa
chi pìsunu di chiù d'un quartarùni,
e quannu 'rrivi a casa pigghi 'a scossa:
t'assùmma 'u tremulìzzu e lu matrùni.
Pacènza! Chista è sorti 'i cumpratùri;
non c'è difìsa contru ô putiàru!
'Nta 'ddu mumèntu ti passàu l'amùri
e penzi chi di novu ti frigàru.
Ora turnàmu ô nostru, amìcu beddu;
di tuttu 'ddu gran pisci chi purtàru,
arrèsta 'a "surra": tagghiànnu c'u cutèddu
scinnènnu sùbitu sutta d'u cuddàru.
P'u tàgghiu 'i 'ssu resìduu ci voli
cutèddi fini e 'na manùzza bona;
chissu è ‘u tàgghiu pròpria d'i braciòli: robba chi lu nnimìcu ti perdòna!
E ora arrèsta chiddu chi la genti,
(parru d'u missinìsi, 'ddu minchiùni),
chiama la "rota", chi non vali nenti,
e va di lubuddìcu ô cutagghiùni.
Chissa è la parti ignòbili d'u pisci !
Dura, stuppùsa, e senza un filu 'i rassu:
sunnu cinquànta chili, mi capìsci ?
Iò quannu arrèsta chidda, vardu e passu.
Però, si la disgràzia t'assicùta
e a li parènti non pôi fari tortu,
daccìlla 'nto carbùni 'na studdùta,
s'annùnca sapi suli 'i pisci mortu !
M'arricumànnu pi lu sammurìgghiu:
faccìllu càrricu di erbi e di sapùri;
l'ògghiu d'alìvu vèrgini è lu mègghiu,
pi fari suppurtàbbili 'u dulùri!
Ora sugnu sicùru t'apprisènti
'nto storu di lu pisci a Ferragòsto
e pi ti dari tonu ammènzu â genti,
ci cerchi 'a "rota" - Un chilo per arròsto!!!! –
Walter Ignazio Preitano
da l'Addeu
pubblicato da Pungitopo