Sdirrameddu

 

 C'era un maritu e 'na mugghieri.
La mugghieri era lavannara; Sdirrameddu nun vulía fari nenti. La mugghieri ci dicía:
- Sdirrameddu, vattinni a ligna
Sdirrameddu rispunnía:
- Mi lu duni lu sceccu?
La mugghieri ci dicía sì.

Ora sta mugghieri avía 'na ciocca di puddicini. Un jornu la mugghieri si ni iju a lavari, e ci dissi a Sdirrameddu:
- Mi ha' a nèsciri la ciocca cu li puddicini a lu Suli.
 - Sì, mugghieri mia, chissu lu fazzu

Lu maritu pinsau di giustu pigghiari 'na ugghiata di spacu e 'na zaccurafa, e li puddicini li 'nfilau pri lu coddu e li misi a lu Suli.
A lu tramuntari di lu Suli poi li misi ni la cartedda tutti morti cu la ciocca di supra.
La sira poi vinni la mugghieri e ci dissi a lu maritu:
- Sdirrameddu, li niscisti li puddicini a lu Suli?
- Sì, mugghieri mia, su' tutti 'sciutti comu passuluna
La mugghieri ci dissi:
- Chi facisti ca su' tutti 'sciutti?
Rispusi lu maritu:
- Viditi, o mugghieri mia.
La mugghieri a quattru occhi vitti li puddicini e si misi a pilari tutta.
- Ma com'hê fari, o Sdirrameddu, tu nun vuoi jiri a ligna, li puddicini mi l'ammazzasti. 'Nca lu sai chi ti dicu? di la casa mia ti ni vai
- Si, mugghieri mia, dammi dui scecchi ca a ligna ci vaju
La mugghieri ci rispusi:
- 'Nca comu! dui li scecchi?
- Sì, sì. Supra unu ci vaju a cavaddu, e nna l'àutru ci mettu li ligna

La mugghieri pri cuntintari a sò maritu si pigghiau dui scecchi pi lavari.
- Sdirrameddu miu, ci dissi la mugghieri, dumani ti ni hai a jiri a ligna
- Sì, mugghieri mia, dumani ci vaju

Lu dumani comu affaccia l'alba la mugghieri si ni iju a lavari, e lassa dittu a 'na vicina di chiamari a Sdirrameddu. La cummari chiama a Sdirrameddu, e ci dici di jiri a ligna. Subbitu si alzau pi jiri a ligna. Mentri chi si vistía, dda fimmina ci 'mmardiddava li scecchi.
Sdirrameddu affacciau avanti la porta, nun vitti a nuddu, e truvau li scecchi suli, e misi a fari tra d'iddu:
- Cu' mi cravacca? e poi cu' mi scravacca?
Dda vicina sintíu fari stu cummàttitu, scinníu, e l'accravaccau, e ci dissi:
- Tingiutu! vattinni a ligna; nun lu vidi ca tò mugghieri si ni va a lavari pri dari a mangiari a tia?

E Sdirramieddu si ni iju a lu voscu. Mentri chi caminava dissi tra iddu:
"Dunca mi ni vaju a ligna.... Arrivu ddà, e poi cu' mi cravacca?... e poi cu' mi scravacca?… E poi cu' mi fa ligna?... E poi cu' mi li càrrica? Ora megghiu chi è mi mangiu lu pani e mi vivu lu vinu e mi ni vaju"
E accussì fici. Arrivau a la casa e misi a fari a li vicini:
- Cu' mi scravacca?

Li vicini nun lu vòsiru scravaccari nuddu, mentri chi nun purtau li ligna, e lu lassaru a cavaddu  pri finu chi vinni sò mugghieri.
Sò mugghieri comu vinni di lavari ci dissi:
- Tingiutu! ni purtasti ligna?
- No, pirchì senti, mugghieri mia: cui mi li facía li ligna? cu' mi scravacca? e poi cu mi cravacca? perciò fici megghiu ca mi ni vinni
La mugghieri cu tutta la pacienzia lu misi a scravaccari e lu jinchíu di tanti parulazzi. Dopu ci dici:
- Lu sai chi ti dicu? Va' vinni sti scecchi
- Sì, chistu lu fazzu, mugghieri mia. Dimmi quantu l'haju a vìnniri ca ci vaju

La mugghieri ci dissi:
- Eccoti sta vurza e ti la fai jinchiri china china

E Sdirrameddu si ni iju a la fera a vìnniri li scecchi.
Mentri chi caminava, un paisanu ci 'ncuntrau e ci dissi:
- Unni vai, Sdirrameddu?
- Nun lu viditi unni vaju? A vìnniri sti scecchi
- Quantu vuoi ca mi l'accattu iu?
- Aspittati, ora vi lu dicu. M'aviti a fari china sta vurza

Lu paisanu pigghiau quattru tarì di picciuli e ci jinchíu la vurza. Comu Sdirrameddu vitti ca la vinnita fu fatta prestu, pinsau di lavarisi la cammisa e li càusi di la tila e arristau nudu nudu; la vurza era russa, e la pusau sopra 'na petra; mentri Sdirrameddu si lavava la mutanna, cala un corvu a tutta furia, e si pigghiau la vurza, pirchì ci parsi ca era carni.
Lu poviru Sdirrameddu vidennu stu fattu lassau di lavari e si misi a'ssicutari nudu lu corvu; pirchì la testa ci dicía di vulirici tirari la vurza. Intantu sàuta ccà, e sàuta ddà, si mittía a scurari e pinsau di giustu jirisinni darreri la porta di sò mugghieri, facennu li muzioni di un veru porcu.
La mugghieri vidennu ca detru la porta ci eranu porci, pigghiau un furcuni e grapíu la porta e ci dissi:
- Zù, zù
Sdirrameddu rispunníu:
- O mugghieri mia, nun cacciari, ca iu sugnu
- E comu, Sdirrameddu!
ci dissi la mugghieri, nudu si'? E chi ni facisti di li scecchi?
- Mugghieri mia, cùrcami: dùnami a mangiari, ca poi lu dicu
La mugghieri lu curcau, ci detti a mangiari, e poi ci dissi:
- Comu fu stu focu granni!
- Senti, mugghieri mia: li scecchi li vinniju quantu mi dicisti, ma pinsaju di giustu lavarimi la cammisa, e la vurza la misi supra 'na petra, calau un corvu e si la pigghiau. Mugghieri mia, pirciò fu chistu lu fattu


La mugghieri vidennu st'affari si misi a pilari. Lu pigghiau pri 'na manu e un pedi e lu jitiau di lu lettu appinninu; ci detti vastunati e ni lu mannò fora.

Favula ditta, favula scritta, Diciti la vostra, ca la mia è ditta.

 

Polizzi-Generosa

 

 

Giuseppe Pitrè
Fiabe novelle e racconti popolari siciliani
Vol. III

 

www.colapisci.it